Verandermanagement: een tegenspraak in termen

Verandermanagement. Change management. Als ik het uitspreek voel ik de behoefte de term uit te leggen en te verzachten. Aan de ene kant is het handig dat een term een indicatie geeft van de inhoud. Aan de andere kant rammelt de woordcombinatie volgens mij op zijn grondvesten.

Verandering: een tweeledige betekenis

Verandering is een natuurkracht. Alles in onze wereld is iedere seconde aan verandering onderhevig. Zelfs iets wat schijnbaar solide is, als steen, verandert door weersomstandigheden, zwaartekracht en onder druk.

Ver-ander-en kent volgens de Van Dale twee definities. Betekenis 1: anders worden. Een verandering is per definitie onvoorspelbaar. Als een situatie aan het veranderen is, weet je nooit wie er aangewaaid komt, wat je leert en waar je eindigt. De een houdt echt niet van verandering, de ander houdt niet van herhaling. En juist die diversiteit geeft afwisseling en veelzijdigheid.

Variety is the spice of life.

Gezegde

De tweede betekenis van verandering, aldus de van Dale, is anders maken. Aha! Verandering kan je dus niet alleen overkomen, zoals door natuurkracht of externe factoren, maar je kunt het dus ook inzetten. Het is zo klein als de keuze eens een andere route naar je werk te fietsen. Het is zo groot als besluiten een organisatorische ommezwaai te maken.

Management: herkomst en interpretatie

Management als modern woord kent zijn oorsprong in het Latijn, van in elk geval het woord manus – hand. Om deze oorsprong te begrijpen, is het handig naar de wat latere input van het woord management te kijken. Het Franse woord menager betekende ooit én nog steeds de organisatie van het huishouden. Het Italiaanse woord maneggiare stond voor het hanteren van paarden.

We kunnen flink uitweiden, maar laten we nu de kortste route nemen. Hoe velen van ons ‘management’ tegenwoordig interpreteren heeft veel te maken met (op een vriendelijke manier) beheersen of hanteren van mens en proces, teneinde een bepaald resultaat te behalen.

Verandermanagement: een tegenspraak in termen

Er ligt veel onuitgesproken en onbewust geïnterpreteerd besloten in de term verandermanagement. Iedereen heeft, denk ik zo, een eigen interpretatie. (Dit komt geheel door de “magie” die is verbonden aan het woord management; verandering als natuurkracht kent geen dubbelzinnigheid.)

Toch, als we het voorgaande voor de handigheid even samenbrengen, zou verandermangement of change management staan voor:

De beheersing of hantering van (de uitkomst van) verandering.

Het hanteren, het naar de hand zetten, van verandering is volgens mij een tegenspraak in termen. Dat wil zeggen: een verandering kan ingezet worden met een intentie. Ook kan een externe verandering waar niets aan te willen is, omarmd worden met een intentie. Echter, (het resultaat van) een verandering kan nooit worden beheerst vanwege de inherente onvoorspelbare eigenschap van verandering.

Natuurlijk geldt: hoe simpeler een verandering (bijvoorbeeld de verandering van eigen eetgewoonten), hoe waarschijnlijker het is dat we kunnen sturen naar het resultaat dat we willen. Echter, ook hier kan de natuurkracht van verandering de kop opsteken en er iets in ons leven of onze context gebeuren wat ervoor zorgt dat onze plannen anders lopen dan gedacht.

Veel mensen weten dit al (onbewust)

Velen van ons, met de voeten in de klei, herkennen vaak intrinsiek al wat ik hierboven beschrijf. Een verandering kan niet volledig bestuurd worden – het beste wat we kunnen doen is verandering omarmen en voor ogen houden waar we voor staan en in grote lijnen heen willen.

Misschien kunnen we het zien in het licht van Armstrong en Scott die terug naar aarde wilden in de Gemini 8. Dat ze landden bij Okinawa in plaats van in het Caraïbisch gebied, een aardse afstand die op weinig kilometers na nooit meer gebroken kan worden, was een verrassing waar later om gelachen en van geleerd kon worden.

Little short circuits can cause lots of big problems.

Neil Armstrong

Wat haal jij hieruit?

De GROW Community en ik zouden heel graag van jou horen. Wat gaat er door jou heen als je deze blogpost leest? Is mijn verhaal herkenbaar voor jou, of zou jij het juist anders verwoorden? Zijn er acties die jij wilt ondernemen of dingen die je anders bekijkt nu je deze post gelezen hebt?

Voel je vrij om het verhaal dat je te delen hebt via het opmerkingenveld hieronder. Het GROW Blog is van de GROW Community: we delen hier openlijk en zonder taboe. Jouw verhaal kan anderen inzicht geven en zich herkend helpen voelen, om geraakt door jouw voorbeeld verandering in gang te zetten. Jouw verhaal doet ertoe en kan veel betekenen in de organisaties van onze wereld.

Belangrijk: neem je verantwoordelijkheid om liefde en positieve kracht te verspreiden in onze wereld. Kies je woorden zorgvuldig en probeer niemand te schaden, maar juist opbouwend te delen.

Reageer hieronder

Je e-mailadres wordt niet getoond of gedeeld met anderen.